17 Ağustos Depremi; Unutmayacağız, Unutturmayacağız!

0
39

Üzerinden 21 yıl geçti. 17 Ağustos 1999’da ülke büyük bir acıyla sarsıldı. Saat 03:02’de merkez üssü Gölcük olan 7.5 şiddetindeki deprem 45 saniye içerisinde binlerce can aldı. Bu büyük yıkımdan sağ kurtulanlara ise ömür boyu unutamayacakları bir acı bıraktı geride…

2010 yılında yayımlanan Meclis Araştırması Raporu’na göre 18.373 kişi hayatını kaybetti. 8 bin 901 kişi ise yaralandı. Ancak bu veriler halk tarafından hiçbir zaman doğru kabul edilmedi.

Büyük can kaybı

Devletin bütün kurumları 17 Ağustos ve onu takip eden ilk birkaç günde tamamen etkisiz olduğu için insanların kaybettikleri yakınlarını hiçbir resmi işlem yapmadan toplu mezarlara defnetmek zorunda kaldıkları biliniyor. Bu nedenle can kaybının resmi rakamların üzerinde olduğu bir gerçek. Resmi olmayan verilere göre hayatını kaybedenlerin sayısı 45 bin dolayında, toplam yaralı sayısı ise 100 bine yakın…

Deprem ve devlet

Ülke çapında ve dünyanın birçok yerinden büyük bir dayanışma ile yaraların sarılmaya çalışıldığı deprem faciası sürecinde, bu devletin kime ait olduğunu çıplak olarak ortaya koyan bir dizi gerçek de ortaya çıktı.

Halk can derdindeyken…

Depremden sonraki bir hafta süresince Kocaeli’ne ulaşamayan dönemin hükümeti, 21 Ağustos 1999 günü depremden sadece 3 gün sonra IMF’nin talimatı ile Mezarda Emeklilik Yasası’nı TBMM’ye getirdi. Gece-gündüz hummalı bir mesai sonucunda, 25 Ağustos 1999 günü 64 maddeden oluşan İMF yasalarını Meclis’ten geçmiş oldu. Yasa, daha sonra dönemin Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel tarafından onaylanarak 8 Eylül 1999 günkü Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlülüğe girdi.

Paralar duble yola!’

Deprem sonrasının en tartışmalı konularından biri de yardım için gelen paraların ve “Deprem Vergisi” altında toplanan paraların akibeti oldu.

Türkiye 17 Ağustos 1999’daki yıkıcı depremin ardından “deprem vergisi”yle tanıştı. Dönemin iktidarı “geçici” diyerek cep telefonlarından vergi topladı. 2002’den sonra bu vergi hem kalıcı oldu, hem de kapsamı genişletildi. Geçtiğimiz yıl konuyu gündem eden CHP İstanbul Milletvekili Gürsel Tekin, Özel İletişim Vergisi (ÖİV) adıyla bugüne kadar vatandaşlardan 66 milyar lirayı aşkın para toplandığını belirterek, paranın nerelere harcandığını sormuştu.

Soruları yanıtlayan dönemin Maliye Bakanı AKP’li Mehmet Şimşek, deprem paralarının duble yollara harcandığını açıklarken, bir önceki Maliye Bakanı Kemal Unakıtan da, “Bu vergiler deprem için getirilmiş olsa, alınır biterdi. Bütçenin ihtiyacı olduğu için toplandı, milleti aldatmanın alemi yok” demişti. Saray Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yanıtı ise şahsına münasır idi: “Utanmadan deprem paraları nerde diye soruyorlar!”

Suçlulara ceza yok!’

Deprem sonrasında 2 bin 200 dava açıldı, sadece 40 kişi suçlu bulundu, kalan davalar da 16 Şubat 2007 yılında zaman aşımından düştü.

Yalova’da ceza aldığı bilinen tek isim müteahhit Veli Göçer oldu. İnşa ettiği konutların yıkılması sonucu 195 kişinin ölümünden sorumlu tutularak 18 yıl 9 ay hapis cezasına çarptırılan Göçer, depremin 12’nci yıldönümüne kısa süre kala 13 Ağustos 2011’de tahliye oldu.

Diğer davaların akibeti şöyle…

  • Düzce Ersoy Apartmanı: 36 kişi öldü, dava zaman aşımına uğradı.
  • Düzce Ömür Hastanesi: 11 kişi öldü, dava zaman aşımına uğradı.
  • Yalova Ceylankent Sitesi: 98 kişi öldü, 2 sanığa verilen hapis cezaları ertelendi.
  • Kocaeli Ubay Apartmanı: 58 kişi öldü, müteahhit hakkında verilen ceza ertelendi.
  • Yüksel Sitesi: 316 kişi öldü, 5 sanığa verilen çeşitli cezalar ertelendi.
  • Can Göçer ve Zafer Çoşkun: Veli Göçer’in oğluyla ortağı yakalanamadığı için haklarındaki dava zaman aşımına girdi.
  • Sakarya: 695 davadan 5 kişiye ceza çıktı.
  • Kocaeli: 600 dava açıldı, 12 kişi 10’ar ay hapis cezası aldı. 6’sının cezası infaz edildi, 6’sı için süre istendi.
  • Yalova: 173 dava açıldı, hemen hemen tamamı sonuçlandı. Veli Göçer 18 yıl 9 ay hapse mahkûm edildi.
  • Düzce: Yaklaşık 220 dava açıldığı tahmin ediliyor. Yargılamaların sonucunda hiç kimse cezaevine girmedi.
görsel:AA

Yıl dönümünde anma törenleri düzenlendi

17 Ağustos 1999 tarihinde meydana gelen ve binlerce insanın hayatını kaybettiği Marmara Depremi’nin üzerinden 21 yıl geçti. Depremden en çok etkilenen İstanbul, Kocaeli ve Sakarya’da hayatını kaybedenler için anma törenleri düzenlendi.

Anma törenlerinde yapılan konuşmaların bir kısmında, “Aradan geçen 21 yılda Türkiye olarak deprem konusunda çok tecrübe kazandık… Şu anda depreme geçmiş yıllara göre çok daha fazla hazırlıklıyız. İnşallah böyle bir faciayla bir daha karşılaşmayız” gibi içi boş sözler sarfedilirken bir kısmında ise, gündemde olan 2’nci bir Marmara depremine rağmen devleti yönetenlerin halkın canıyla ilgili olmadığı, rant ve yağmayla meşgul olduğu vurgulandı.

Yorum Yaz

Please enter your comment!
Please enter your name here